Sinterklaas 2026: datums en tradities
Gepubliceerd 24 oktober 2026 · GiveOwl
Sinterklaas is een Nederlands volksfeest met eigen gewoonten: schoen zetten, lootjes trekken, surprises en gedichten. Hier staan de belangrijkste data voor 2026 en een korte uitleg per gewoonte, telkens met een bron.
Pakjesavond is op zaterdag 5 december, 1e kerstdag op vrijdag 25 december en 2e kerstdag op zaterdag 26 december.
Data 2026
- maandag 9 november: het Sinterklaasjournaal start, meldt de NTR.
- zaterdag 14 november: landelijke intocht in Grave. De NTR doet verslag vanaf 12.00 uur op NPO Zapp (NPO 3).
- zaterdag 5 december: pakjesavond (sinterklaasavond).
- zondag 6 december: de sterfdag van Sint-Nicolaas, volgens het Openluchtmuseum. Sinterklaas.nl noemt 6 december zijn naamdag.
Pakjesavond valt op 5 december; in 2026 is dat een zaterdag. Intochten en uitzendtijden kunnen veranderen: kijk voor de actuele stand bij de organisator, de NTR.
Hoe het feest is ontstaan
- Sint-Nicolaas: Het feest gaat terug op Nicolaas van Myra, een bisschop die in het huidige Turkije werd geboren en bekendstond als kindervriend. Zijn sterfdag is 6 december (Nederlands Openluchtmuseum).
- Na de Reformatie: Tot de Reformatie in de 16e eeuw was het een katholiek feest. Volgens het museum werd het daarna steeds minder religieus en werd het vaak stiekem de avond vóór 6 december gevierd, waaraan we 5 december te danken hebben.
- Jan Steen: Op een 17e-eeuws schilderij van Jan Steen staat het feest al afgebeeld met onderdelen die we nu nog kennen, zoals speculaaspop en taaitaai.
- Volksfeest: Pas vanaf de 19e eeuw werd Sinterklaas een volksfeest voor het hele land. Een schoolmeester voegde in een boekje uit 1850 elementen toe, zoals het schimmelpaard en de stoomboot.
Schoen zetten
- Volgens etnologe Irene Stengs van het Meertens Instituut zetten kinderen in Nederland al vanaf de vijftiende eeuw hun schoen. Toen mochten kinderen uit arme gezinnen op 5 december hun schoen in de kerk zetten; rijke burgers vulden die en de opbrengst werd een dag later onder de armen verdeeld.
- Nu zetten kinderen de schoen bij de haard of verwarming, leggen er iets in voor het paard van Sinterklaas en zingen een liedje. Sinterklaas.nl noemt een wortel of wat hooi. De volgende ochtend zit er soms iets kleins in.
- Door de toegenomen welvaart vinden kinderen steeds vaker een cadeautje in hun schoen in plaats van iets lekkers, schrijft het Meertens Instituut. Stengs: een zakje gouden chocolademunten of een marsepeinen wortel is al een cadeautje op zich.
Lootjes, surprise en gedicht
- Lootjes trekken: Alle namen gaan op papiertjes in een schaal of hoed. Iedereen trekt met de ogen dicht een naam en maakt voor die persoon een surprise met een gedicht (Sinterklaas.nl).
- Surprise: Een zelfgemaakt omhulsel van karton, papier en plaksel in een vorm die bij de ontvanger past. Het echte cadeau zit erin verstopt, met een gedicht erbij (Sinterklaas.nl). Volgens Ineke Strouken, oud-directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, kregen surprises hun huidige vorm vanaf het einde van de 19e eeuw met papier-maché en werden ze vanaf de jaren vijftig echt populair.
- Gedicht: Een gedicht rijmt op de laatste woorden van twee regels en plaagt de ontvanger vaak een beetje (Sinterklaas.nl). Volgens Peter Jan Margry (Meertens Instituut) is een goed sinterklaasgedicht niet beschrijvend, maar gaat het in op persoonlijke ontwikkeling en karaktereigenschappen. Het mag best plagerig zijn, zolang je niet overdrijft.
Snoep in de schoen en op pakjesavond
Sinterklaas.nl noemt als schoencadeautje bijvoorbeeld een chocoladeletter, een boekje of een pakje kruidnoten. Het verschil tussen pepernoten en kruidnoten en een eenvoudig recept staan in Pepernoten of kruidnoten: verschil en recept.
Meer lezen
Ideeën voor schoencadeautjes, surprises en gedichten: Sinterklaas-cadeau: ideeën voor schoen, surprise en gedicht. Advent loopt parallel aan Sinterklaas: Adventskalender: geschiedenis, zelf maken en kopen. Eerste kerstdag is vrijdag 25 december en tweede kerstdag zaterdag 26 december, volgens de Rijksoverheid.
Op deze pagina staan geen advertenties en geen affiliate-links. We verwijzen niet naar winkels en noemen geen prijzen. Zie ook: Advertenties en affiliate-links: zo gaan we ermee om.
