Pepernoten of kruidnoten: het verschil en een eenvoudig recept
Gepubliceerd 24 oktober 2026 · GiveOwl
Veel mensen noemen alle Sinterklaaskoekjes pepernoten, maar volgens bronnen zijn pepernoten en kruidnoten twee verschillende koekjes. Hier lees je het verschil en vind je een eenvoudig recept voor kruidnoten.
Het verschil
- Pepernoten: brokjes peperkoek, een beetje taai (Onze Taal). Volgens de Keuringsdienst van Waarde worden echte pepernoten gemaakt van roggemeel, anijs en honing; Sinterklaas.nl noemt roggemeel, suikerstroop en anijs. Ze hebben een hoekig vormpje (Sinterklaas.nl).
- Kruidnoten: kleine, knapperige halve bolletjes speculaas (Onze Taal), gemaakt van tarwebloem, boter en speculaaskruiden (Sinterklaas.nl).
- In de praktijk: ‘pepernoten’ wordt vaak als overkoepelend woord gebruikt voor allebei. De Dikke Van Dale vermeldt pepernoot ook als overkoepelend woord (Onze Taal).
- Peper? Er zit niet altijd peper in. Vroeger werd ‘peper’ breed gebruikt voor kruiden; de meeste recepten gebruiken speculaaskruiden, waar niet altijd witte peper in zit (Onze Taal).
Een korte geschiedenis
Volgens de Keuringsdienst van Waarde dateren de eerste recepten voor peper-, suiker- en kruidkoekjes uit de 16e eeuw. De recepten waren zo divers dat het verschil tussen een peper- en een kruidnoot tot en met de 18e eeuw niet duidelijk is. Daarna werd het verschil tussen de zachte en de knapperige koekjes duidelijker door specifieke specerijen en toevoegingen als boter, eieren en rijsmiddel. Het strooien van snoepgoed kwam pas in de 19e eeuw.
Speculaaskruiden
Sinterklaas.nl beschrijft speculaaskruiden als een mengsel van kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gember, kardemom en een beetje witte peper. Elke bakker heeft een eigen mengsel. Je kunt een kant-en-klaar mengsel gebruiken; lees dan het etiket voor allergenen.
Recept: kruidnoten
Voor ongeveer 50 tot 70 kruidnoten, afhankelijk van de grootte. Ons eigen recept; niet getest in onze keuken.
Ingrediënten
- 250 g tarwebloem
- 1 theelepel bakpoeder en 1 snufje zout
- 2 eetlepels speculaaskruiden
- 100 g koude boter, in blokjes
- 100 g bruine basterdsuiker
- 2 tot 3 eetlepels melk
Bereiding
- Meng de bloem, het bakpoeder, het zout, de speculaaskruiden en de suiker in een kom.
- Wrijf de boter met je vingers door het mengsel tot het op grof broodkruim lijkt. Voeg de melk toe en kneed tot een samenhangend deeg. Is het te droog, voeg dan een beetje melk toe.
- Wikkel het deeg in folie en laat het minstens 30 minuten in de koelkast rusten.
- Verwarm de oven voor op ongeveer 175 °C (boven- en onderwarmte). Bekleed twee bakplaten met bakpapier.
- Rol kleine bolletjes van ongeveer 1,5 cm, leg ze met wat ruimte ertussen op de plaat en druk ze licht plat.
- Bak ze ongeveer 10 tot 12 minuten, tot ze net iets donkerder zijn. Houd de eerste lading in de gaten, want ovens verschillen. Laat ze afkoelen op een rooster; ze worden knapperiger als ze afgekoeld zijn.
Tips
- Gebruik koude boter en kneed niet langer dan nodig; dan blijft het deeg makkelijk te verwerken.
- Maak alle bolletjes even groot, zodat ze tegelijk gaar zijn.
- Bewaar de afgekoelde kruidnoten in een goed afgesloten trommel.
Dit is ons eigen, eenvoudige basisrecept met gewone ingrediënten; niet getest in onze keuken. Baktijden en temperaturen zijn richtwaarden en hangen af van je oven. Allergenen: bevat gluten (tarwebloem) en melk (boter en melk). Het recept bevat geen ei, noten of pinda’s als ingrediënt; lees wel het etiket van de speculaaskruiden, het bakpoeder en de andere ingrediënten, zeker voordat je voor anderen bakt.
Zachte pepernoten met roggemeel en anijs hebben een ander deeg; daar geven we hier geen recept voor.
Meer lezen
Tradities rond de schoen, surprises en gedichten: Sinterklaas 2026: datums, tradities en bronnen. Meer ideeën: Sinterklaas-cadeau: ideeën voor schoen, surprise en gedicht.
Op deze pagina staan geen advertenties en geen affiliate-links. We verwijzen niet naar winkels en noemen geen prijzen. Zie ook: Advertenties en affiliate-links: zo gaan we ermee om.
